ඔබ මෙතනයි:  මුල් පිටුව තො.ස.තා. යටිතල ව්‍යුහය

තො. ස. තා. යටිතල ව්‍යුහය

තො.ස.තා. ව්‍යාප්තිය

තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණ ව්‍යාප්තිය

විදුලි සංදේශ නියාමන කොමිසම විසින් පහත දැක්වෙන දත්ත මෙම සබැඳිය හරහා ප්‍රකාශ කොට ඇත.
http://www.trc.gov.lk/statistics/statistical-overview.html

1. 1991 හි අංක 25 දරණ ශ්‍රී ලංකා විදුලි සංදේශ පණතේ 17වන කොටස පරිදි නිකුත් කොට ඇති බලපත්‍රවල එකතුව

සේවා අංශය 2012 ‍දෙසැම්බර්
ස්ථාපිත ප්‍රවේශ දුරකථන සේවා 03
ජංගම දුරකථන 05
දත්ත සන්නිවේදනය (Facility based) 06
දත්ත සන්නිවේදනය (Non-facility based) සහ අන්තර්ජාල සේවා සපයන්නන් 09
ට්‍රන්ක් ජංගම ගුවන්විදුලි 01
ස්ථිර අන්තර්ජාල පහසුකම් බදුමත ලබා දෙන්නන් 01
කාසි හෝ කාඩ්පත් ගෙවීම් ක්‍රම හරහා දුරකතන සේවා සපයන්නන් 01
බාහිර අන්තර්ජාල ක්‍රියාකරුවන් 32
චන්ද්‍රිකා මගින් නිවසටම විකාශන සේවා ලබා දෙන්නන් 02
රැහැන්මය රූපවාහිනී බෙදා හරින ජාල 02
උප එකතුව 62


ශ්‍රී ලංකා ටෙලිකොම්, ලංකා බෙල් සහ ඩයලොග් බ්‍රෝඩ්බෑන්ඩ් සතු බලපත්‍ර අනුව ඔවුනට කාසි/කාඩ්පත් මගින් ක්‍රියා කරන දුරකතන සේවා හා දත්ත සේවා ලබා දිය හැක.

 

2. විදුලි සංදේශ අංශයේ සංඛ්‍යා ලේඛණමය දළ විශ්ලේෂණය; 2012 දෙසැම්බර්


පද්ධති බලපත්‍ර 62
ස්ථාපිත දුරකතන 3,449,391
දුරකතන ව්‍යාප්තිය (මිනිසුන් 100කට ඇති ස්ථාපිත දුරකතන) 17
ජංගම දුරකතන දායක්තවය 20,324,070
මිනිසුන් 100ක් අතර අතර ජංගම දුරකතන දායකත්වය 100
අන්තර්ජාල හා ඉමේල් දායකත්වය (ස්ථාපිත) 423,194
අන්තර්ජාල හා ඉ-මේල් දායකත්වය (ජංගම) 942,461
පොදු දුරකතන කුටි 6,983
ට්‍රන්ක් ජංගම ගුවන්විදුලි දායකයින් 206*

* - පළාත් අනුව


3. 2012 දෙසැම්බර් වන විට ස්ථාපිත ප්‍රවේශ දුරකතන දායකයින්ගේ  කාර්ය සාධනය

 

4. පළාත් අනුව ස්ථාපිත දුරකතන ව්‍යාප්තිය (2012 දෙසැම්බර්)

Province Dec - 2012
Western 1,419,789
Southern 383,520
Central 362,809
Sabaragamuwa 281,758
Uva 234,434
North Central 211,463
North West 319,777
East 133,320
North 101,732

 

5. ජංගම දුරකතන දායකත්වය (1992 – 2012)

 

6. අන්තර්ජාල හා ඉ-මේල් දායකත්වය (ස්ථාපිත හා ජංගම)

Year Fixed Mobile
1996 2,504
1997 10,195
1998 18,984
1999 25,535
2000 40,497
2001
61,532
2002 73,468
2003 85,500*
2004 93,444*
2005 115,000*
2006 130,000*
2007 202,348*
2008 234,000*
2009 249,756* 91,359*
2010 302,000* 200,000*
2011 359,000* 485,000*
2012 423,194* 942,461*

 

7. පළාත් අනුව දුරකතන කුටි ව්‍යාප්තිය

 

Province Pay Phone Booths
Western 3,295
Southern 738
Central 908
Sabaragamuwa 391
Uva 249
North Central 312
North West 672
East 328
North 90
Total 6,983

 

තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණ

අවසන් යාවත්කාලීන කිරීම 2013 ජූනි 24 වෙනි සදුදා, 07:54
 
අන්තරාජාල සේවා මධ්‍යස්ථාන

නැණසල පරිගණක හා අන්තරාජාල සේවා මධ්‍යස්ථාන

 

ටෙලි සෙන්ටර්ස් නමින් පොදුවේ හැඳින්වෙන පරිගණක හා අන්ර්ජාල සේවා මධ්‍යස්ථාන යනු පුරවැසියනට පරිගණක, අන්තර්ජාලය හා ආශ්‍රිත තාක්‍ෂණ මෙවලම් සඳහා ප්‍රවේශය ලබා දී ඔවුන්ගේ අත්‍යවශ්‍ය පරිගණක හා අන්තර්ජාල හැකියාවන් වර්ධනය කර ගැනීමට උපකාර වන පොදු ස්ථාන වේ.  එහිදී ඔවුනට තොරතුරු ලබා ගැනීමට, නිපදවීමට ඉගෙන ගැනීමට හා අනෙකුත් පුරවැසියන් හා කණ්ඩායම් සමග සන්නිවේදනය කිරීමට අවස්ථාව ලැබේ.  මේවා අංකිත පරතරය අඩු කිරීමට බොහෝ රටවල පොදුවේ භාවිතා කරන විසඳුමකි.

‍තම ඥාණය වර්ධනය කර ගැනීමට හැකි පොදු ස්ථානය නම් අරුත ඇති “නැණසල” ශ්‍රී ලංකාවේ මේ සඳහා භාවිතා කරන ටෙලිසෙන්ටර් වේ.

ඉක්ටා ආයතනයේ “තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්‍ෂණ යටිතල පහසුකම්” වැඩසටහන යටතේ 2006 වසරේ දී නැණසල ව්‍යාපෘතිය ආරම්භ වූ අතර 2013 වසර අග භාගය වන විට නැණසල 1,000 ක් පිහිටුවීම එහි ඉලක්කය වේ.  මෙහි ඉලක්ක කණ්ඩායම් නම් ග්‍රාමීය හා අර්ධ නාගරික ප්‍රජාවන් වේ.

නැණසල ශ්‍රී ලංකා රජයේ ආධාර මත පිහිටුවන අතර රජය විසින් අවශ්‍ය පරිගණක උපකරණ හා අන්තර්ජාල පහසුකම් සපයන අතර නැණසල හිමිකරු හෝ ප්‍රජා කණ්ඩායම් විසින් අවශ්‍ය ගොඩනැඟිලි පහසුකම් ගෘහ භාණ්ඩ, විදුලිය ආදිය සැපයිය යුතු වේ.

පරිගණක සාක්‍ෂරතාව අඩු ප්‍රදේශවලට සේවා ලබා දීමටත්, මනා භූගෝලීය ව්‍යාප්තියක් ඇති කිරීමට හා ඒවායේ තිරසර බව ස්ථිර කිරීමටත් පහත දැක්වෙන නිර්ණායක නැණසල සඳහා සුදුසු ස්ථාන තෝරා ගැනීමට භාවිතා වේ.

  • ජනගහනය 2000-5000 ක් පමණ සිටින ප්‍රදේශයක්
  • කි.මී. 5ක අරයක් ඇති ප්‍රදේශයක අවම වශයෙන් තොග වෙළඳසැල් 15ක් වත් පිහිටා ඇති වෙළඳපලක් තිබීම
  • විශ්වාසනීය විදුලිබල සැපයුමක්
  • පාසැල් සිසුන් 300ක් වත් ඇති පාසැල් 2ක් පිහිටි ප්‍රදේශයක්
  • නැණසල කළමණාකාරිත්වයට තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්‍ෂණය හා ව්‍යවසායකත්වය ගැන යම් දැනුමක් ඇති අයකු
  • දැනට නැණසල 695ක් පිහිටුවා ඇති අතර ඒවා පහත දැක්වෙන පරිදි ව්‍යාප්ත ‍වී ඇත.
පළාත

නැණසල මධ්‍යස්ථාන ගණන

බස්නාහිර පළාත

58

උතුරු පළාත

18

නැගෙනහිර පළාත

86

මධ්‍යම පළාත

100

උතුරු මැද පළාත

87

ඌව පළාත

82

සබරගමුව පළාත

97

දකුණු පළාත

98

වයඹ පළාත

69

එකතුව

695

 

සාමාන්‍යයෙන් නැණසල විසින් පරිගණක පුහුණුව හා අන්තර්ජාල සේවා වාණිජ මට්ටමින් පැයකට ගාස්තු වශයෙන් ලබා දේ.  නමුත් ඉක්ටා ආයතනය අඩු ආර්ථික මට්ටම් ඇති පුරවැසියනට හා පාසල් සිසුන්ට නැණසල සේවා පහසුවෙන් ලබා ගත හැකි මූල්‍යමය වටිනාකමින් යුතු වවුචර් ලබා දී ඔවුනට නැණසල භාවිතයට ඇති මූල්‍යමය ගැටළු විසඳා දේ.


ඉක්ටා ආයතනය රාජ්‍ය ආයතන හා telecenter.org ආයතනය සමග එක්ව ක්‍රියා කරමින් නැණසල භාවිතා කණ්ඩායම් සඳහා අවශ්‍ය වන නොයෙකුත් අන්දමේ පරිගණක අන්තර්ගතයන් නැණසල හිමිකරුවන් වෙත DVD තැටි මගින් ලබා දී ඇත.

 

Distance Education Libraries (DEL Centres)


අවසන් යාවත්කාලීන කිරීම 2013 ජූනි 24 වෙනි සදුදා, 07:54
 
ඉ-රාජ්‍ය සැලසුම

e-Gov Architecture

අවසන් යාවත්කාලීන කිරීම 2013 ජූනි 24 වෙනි සදුදා, 07:54
 
ලංකා රාජ්‍ය ජාලය

ලංකා රාජ්‍ය ජාලය (LGN)

ලංකා රාජ්‍ය ජාලය විසින් රාජ්‍ය ආයතන සඳහා ආරක්‍ෂිත හා කාර්යක්‍ෂම ඉලෙක්ට්‍රොනික සන්නිවේදන පහසුකම් සපයයි.  මේ මගින් ස්ථාපිත, බදු මත සපයන ස්ථිර අන්තර්ජාල රැහැන් (Leased lines) මගින් සියලු රාජ්‍ය ආයතන ලංකා රාජ්‍ය ජාල මධ්‍යස්ථානයට (hub) හා ජාල ක්‍රියාත්මක කේන්‍ද්‍රයට සම්බන්ධ කොට ඇත. ලංකා රාජ්‍ය ජාලය මගින් දත්ත මධ්‍යස්ථාන සේවා ද සැපයේ.  එසේම ඒ මගින් විමර්ශන හා උපකාරක සේවා ද සපයයි.

ලංකා රාජ්‍ය ජාලයට දැනට රාජ්‍ය ආයතන 475ක් සම්බන්ධ වී ඇති අතර උතුරු හා නැගෙනහිර පළාත්වල තවත් ආයතන 75ක් සම්බන්ධ කිරීමට දැනටමත් පියවර ගෙන ඇත.  එවිට ලංකා රාජ්‍ය ජාලයට සියලුම දිස්ත්‍රික්කවල රාජ්‍ය ආයතන සම්බන්ධ කෙරෙනු ඇත.

ලංකා රාජ්‍ය ජාලය විසින් රාජ්‍ය ආයතනවලට අවශ්‍ය පරිගණක, සර්වර් පරිගණක, මුද්‍රණ යන්ත්‍ර හා ජාල උපකරණ මූලිකව සපයා රාජ්‍ය අංශයේ අංකිත පරතරය අඩු කිරීමට කටයුතු කරන ලදි.  එමගින් රාජ්‍ය ආයතන සඳහා ස්ථානීය ප්‍රදේශ ජාල ගොඩ නැංවූ අතර ඒ සඳහා අවශ්‍ය විදුලි පරිපථ ද සකසා දෙන ලදී.

රාජ්‍ය ආයතන වෙත ලබා දී ඇති පරිගණක උපකරණ භාවිතා කරමින් ජාල උපකරණ සහිත රාමුවක්

මේ යටතේ සපයන අවම අන්තර්ජාල සම්බන්ධතාව 512 kbps වන අතර රාජ්‍ය ආයතන කිහිපයකට 1 Mbps සම්බන්ධතාව ද ලබා දී ඇත. ලංකා රාජ්‍ය ජාලය විසින් රාජ්‍ය නිලධාරීන් 6,000කට පමණ ඉ-මේල් ගිණුම් සපයා දී ඇත.  එසේම ආරක්‍ෂිත ඉලෙක්ට්‍රොනික සන්නිවේදනයට අවශ්‍ය අංකිත සහතික (digital certificates) එයටම අයත් වූ ලංකා රාජ්‍ය ජාල සහතික කිරීමේ අධිකාරිය (LGN Certificate Authority) විසින් රාජ්‍ය ආයතන හා නිලධාරීනට සපයා ඇත.

ආයතන ලංකා රාජ්‍ය ජාලය හා සම්බන්ධ ආයතන සංඛ්‍යාව
1. අමාත්‍යාංශ (මධ්‍යම ආණ්ඩුව) 48
2. අමාත්‍යාංශ (පළාත්) 32
3. දෙපාර්තමේන්තු (මධ්‍යම ආණ්ඩුව) 60
4. දෙපාර්තමේන්තු (පළාත්) 16
5. දිස්ත්‍රික් ලේකම් කාර්යාල 18
6. ප්‍රාදේශීය ලේකම් කාර්යාල 272
7. ව්‍යාවස්ථාපිත මණ්ඩල 22


දැනට ලංකා රාජ්‍ය ජාලයේ අන්තර්ජාල දත්ත මධ්‍යස්ථානයේ රාජ්‍ය වෙබ් අඩවි 400කට වැඩි සංඛ්‍යාවක් ස්ථාපනය කොට ඇත.

මේ වන විට ආයතන කිහිපයක් ම තම “මධ්‍ය වශයෙන් හා අන්තර්ජාලය හරහා” ක්‍රියාත්මක කෙරෙන ඉ-රාජ්‍ය විසඳුම් රාශියක් ලංකා රාජ්‍ය ජාලය හා ලංකා රාජ්‍ය මේඝය භාවිතා කරමින් ක්‍රියා කෙරේ.  උදාහරණයක් ලෙස ඉලෙක්ට්‍රොනික ආදායම් බලපත්‍ර පද්ධතිය සම්පූර්ණයෙන්ම ලංකා රාජ්‍ය ජාලය, ලංකා ද්වාරය හා ලංකා රාජ්‍ය මේඝය මත ක්‍රියාත්මක කෙරේ.  සේවා හිමිකරු ආයතන වන බස්නාහිර පළාතේ මෝටර් රථ ප්‍රවාහන දෙපාර්තමේන්තුව මෙන්ම සැපයුම් සේවා වන ප්‍රාදේශීය ලේකම් කාර්යාල ලංකා රාජ්‍ය ජාලය හරහා සම්බන්ධ වේ.  එසේම එම සේවාව සම්පූර්ණයෙන්ම අන්තර්ජාලය හරහා ලබා දීමට අවශ්‍ය රක්‍ෂණ සමාගම් 09ක් හා වායු විමෝචන පරීක්‍ෂණ සමාගම් 2ක් ලංකා ද්වාරය විසින් ආරක්‍ෂිත අතථ්‍ය පුද්ගලික ජාලයක් (virtual private network) හරහා සම්බන්ධ කරයි.

එසේම ඉ-විශ්‍රාම වැටුප්, ඉ-සමෘද්ධි හා ඉ-ජනගහන ලේඛණය වැනි සංකීර්ණ ඉ-රාජ්‍ය පද්ධති මෙම පොදු තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්‍ෂණ යටිතල පහසුකම් මත ක්‍රියා කරයි.

ලංකා රාජ්‍ය ජාලය සියලුම රාජ්‍ය ආයතනවලට පහසුවෙන් භාවිතා කළ හැකි පොදු සම්පතකි.

ජාල මෙහෙයුම් මධ්‍යස්ථානය (වමේ) සහ උපකාරක සේවය (දකුණේ)

 

ආයතන    ලංකා රාජ්ය් ජාලය හා සම්බන්ධ ආයතන සංඛ්යාතව
1.        අමාත්යාං ශ (මධ්යධම ආණ්ඩුව)    48
2.        අමාත්යාං ශ (පළාත්)     32
3.        දෙපාර්තමේන්තු (මධ්යපම ආණ්ඩුව)    60
4.        දෙපාර්තමේන්තු (පළාත්)     16
5.        දිස්ත්රි ක් ලේකම් කාර්යාල    18
6.        ප්රාතදේශීය ලේකම් කාර්යාල    272
7.        ව්යාතවස්ථාපිත මණ්ඩල    22

අවසන් යාවත්කාලීන කිරීම 2013 ජූනි 24 වෙනි සදුදා, 07:54
 
ලං.රා.තො. යටිතල ව්‍යුහ සමාගම

ලංකා රාජ්‍ය තොරතුරු යටිතල ව්‍යුහ සමාගම

ලංකා රාජ්‍ය තොරතුරු යටිතල ව්‍යුහ සමාගම


උක්ත සමාගම ඉක්ටා ආයතනයේ උප සමාගමක් වන අතර එමගින් ලංකා රාජ්‍ය ජාලය හා බැඳුනු පහත දැක්වෙන සේවා සලසයි.

  • උපකාරක සේවය
    ලංකා රාජ්‍ය ජාලය භාවිතා කරන 6000ක් පමණ වූ පරිශිලකයනට අවශ්‍ය උපකාර සැපයීම පිණිස උපකාරක සේවයක් මෙමගින් පවත්වා ගෙන යනු ලැබේ.  එම උපකාරක සේවය 011-2497900 හරහා ඇමතිය හැක.

  • ජාල ක්‍රියාත්මක මධ්‍යස්ථානය
    මෙමගින් ලංකා රාජ්‍ය ජාලය හා ඊට අදාළ දත්ත මධ්‍යස්ථානය කළමණාකරණය කිරීම සිදුකෙරෙන අතර උපකාරක සේවය මගින් යොමුකරන ගැටළු වලට පිළියම් යෙදීමද මෙම මධ්‍යස්ථානය මගින් සිදු කෙරේ. මෙය පද්ධති හා පරිගණක ජාල ඉංජිනේරුවරුන් තිදෙනෙකුගෙන් සමන්විත වේ.

  • නඩත්තු සේවා
    මෙම සමාගම විසින් ලංකා රාජ්‍ය ජාලයට සම්බන්ධිත රාජ්‍ය ආයතනවලට අවශ්‍ය නඩත්තු සේවා ලබා දීම සඳහා වෙනත් සමාගම් 03ක් සමග කොන්ත්‍රාත් අත්සන් කොට ඇත.  එමගින් එම ආයතනවල පිහිටි ලංකා රාජ්‍ය ජාල සර්වර් යන්ත්‍රය දක්වා නඩත්තු සේවා සපයයි.
අවසන් යාවත්කාලීන කිරීම 2013 ජූනි 24 වෙනි සදුදා, 07:54
 
ලංකා ද්වාරය

ලංකා ද්වාරය

"ලංකා ද්වාරය"

ඉ-ශ්‍රී ලංකා දැක්ම අනුව ශ්‍රී ලංකා රාජ්‍ය අංශයේ සියලු ඉලෙක්ට්‍රොනික (අන්තර්ජාලමය) ‍සේවා එක ඒකාබද්ධමය වේදිකාවක් හරහා ලබා දිය යුතුය.  මෙය ඉටු කිරීම සඳහා එනම් සියලු ඉලෙක්ට්‍රොනික තොරතුරු හා සේවා එක් කවුළුවකින් ලබා දීම සඳහා ගොඩ නංවන ලද උපරිව්‍යුහය “ලංකා ද්වාරය” නම් වේ.

සේවා අභිමුඛ නිර්මිතිය (Service Oriented Architecture) නම් වූ නූතන නිර්මිතික සංකල්පය මත ගොඩ නැගුණු ඕනෑම ඉ-සේවාවක් එතුලින් සම්බන්ධ කොට ලබා දීමේ හැකියාව ඇත.

මෙම ලිහිල්ව බැඳුනු නිර්මිතික සිද්ධාන්ත මත ගොඩ නැගුණු සංකල්පයක් නිසා විවිධ පාර්ශවවලට ලංකා ද්වාරය භාවිතයෙන් නව විසඳුම්, ව්‍යාපාරික ආකෘති, සන්නිවේදන ආකෘති, මිළ නියම කරන ආකෘති හා සේවා ඒකාබද්ධ කිරීම් මගින් ඉ-සේවා ඉතා කඩිනමින් ලබා දීමේ හැකියාව ලැබේ.

Pic 01
ලංකා ද්වාරයේ ඇති ලිහිල්ව බැදුනු ස්වභාවය හා නම්‍යශීලීත්වය ඉතා සංකල්පනාත්මකව පින්තූරයේ දැක්වේ.

ලංකා ද්වාරයේ කොටස්

  • ලංකා අන්තර්ක්‍රියාත්මක හැකියා හුවමාරුව (Lanka Interoperability)
    නොයෙකුත් ආයතන විසින් සපයන ‍දත්ත කළමණාකරණ කරමින් සේවා ලබා දීමට දත්ත නොයෙකුත් පද්ධති අතර හුවමාරු කිරීම මෙහි ප්‍රධාන භූමිකාවයි.  එයට පණිවිඩ නිවැරදි මාර්ගයට යොමු කිරීම, ඒවායේ ප්‍රවාහන කළමණාකරණය, ගෙවීම් කළමණාකරණ, විවිධ පාර්ශව අතර මැදිහත් වීම, පරිනාමණය, ප්‍රතිපත්ති බලාත්මක කිරීම, ආරක්‍ෂාව හා සේවා අනාවරණය ආදිය අයත් වේ.

  • ජාතික බිහිදොර (Country Portal)
    ශ්‍රී ලංකා ජාතික බිහිදොර (www.srilanka.lk හෝ www.lk)
    ශ්‍රී ලංකා  රාජ්‍ය අංශය පිරිනමන සියලු අන්තර්ජාල (ඉලේක්ට්‍රොනික) සේවා ලබා දෙන මූලික අතරුමුහුණත මෙය වේ.  මෙය පුරවැසියන්, ව්‍යාපාරිකයින්, අනේවාසිකයින් හා විදේශීන් සඳහා අවහ්‍ය වන සියලු ඉලෙක්ට්‍රොනික සේවා ලබා දෙන මුහුණත වේ.  මෙය සියලු භාණ්ඩ විකුණන සුපිරි වෙළඳසලක් මෙන් සියලු රාජ්‍ය සේවා සපයන තනි රාජ්‍ය මුහුණතයි.
  • ජංගම බිහිදොර (www.mobile.srlanka.lk)
    ලංකා ද්වාරය මගින් මැදිහත් වීම් හා ඒකාබද්ධ වීම් හරහා පිරිනමන ඉලෙක්ට්‍රොනික සේවා ජංගම දුරකතන මගින් ලබා ගැනීම පිණිස තනා ඇති බිහිදොර ජංගම බිහිදොර නම් වේ.  අනාගතයේ සේවා ලබා දෙන මූලිකම ක්‍රමවේදය “ජංගම” මාධ්‍ය බවට පත් වනු ඇත.  එහෙයින් දැනට රාජ්‍ය අංශය ලබා දෙන සියලු සේවා ක්‍රමානුකූලව “ජංගම” මාධ්‍ය මගින් ජංගම බිහිදොර හරහා ලබා දෙනු ඇත.
  • ලංකා රාජ්‍ය ගෙවීම් සේවා (Lanka Government Payment Service – LGPS)
    මෙය ඕනෑම ඉලෙක්ට්‍රොනික ගෙවීම් සේවා සපයන්නකු සමග සම්බන්ධ කළ හැකි ඉතා ආරක්‍ෂිත ගෙවීම් අතුරුමුහුණතකි.  මෙය රාජ්‍ය මෙන්ම පුද්ගලික අංශයේද ඉලෙක්ට්‍රොනික ගෙවීම් සඳහා භාවිතා කළ හැක.  මෙහි ඇති වැදගත්ම ලක්‍ෂණයක් නම් මෙය ඕනෑම ඉලේකට්‍රොනික ගෙවීම් ක්‍රමයක් හා ඕනෑම සේවා සපයන ආයතනයක් සම්බන්ධ කිරීමේ හැකියාවයි.

  • රාජ්‍ය කෙටි පණිවුඩ සේවාව
    මෙය සියලු රාජ්‍ය ආයතන විසින් භාවිතා කළ හැකි කෙටි පණිවුඩ දොරකඩකි.  මෙමගින් කෙටි පණිවුඩ එවන හා යවන සේවාවන් සැපයේ.  මෙයට ශ්‍රී ලංකාවේ සියලු කෙඩි පණිවුඩ සේවා සපයන්නන් සම්බන්ධ වී ඇත.  මේ සඳහා 1919 නැමැති කෙටි අංකය භාවිතා කෙරේ.
    දැනට ඇති කෙටි පණිවුඩ සේවා

  • සේවා ලේඛණය (Service Registry)
    ඉතා ව්‍යුහාත්මක ලෙසින් සේවා අභිමුඛ නිර්මිතිගත metadata නිර්වචනය කිරීමට හා කළමණාකරණය සඳහා මෙමගින් යටිතල පහසුකම් ලැබේ.


අවසන් යාවත්කාලීන කිරීම 2013 ජූනි 24 වෙනි සදුදා, 07:54
 
ලංකා රාජ්‍ය මේඝය

ලංකා රාජ්‍ය මේඝය

හැඳින්වීම

ඉහළ ඵලදායිතාව සහ පුරවැසි මිත්‍රශීලී සේවා සැපයීම අභිමුඛ කරගත් ඉ-රාජ්‍ය කටයුතු ලෝකය පුරාම ක්‍රියාත්මක වෙද්දී ඉන් බහුතරයක් ඉ-රාජ්‍ය ව්‍යාපෘති තමන්ට අවශ්‍ය දෘඩාංග, ජාල අවශ්‍යතා හා මෘදුකාංග අවශ්‍යතා අතර නොගැලපීමේ ගැටළුවකට මුහුණ දී ඇත.

ඉ-රාජ්‍ය ව්‍යාපෘතිවල සේවා අවශ්‍යතාවන්ට සරිලන පරිද්දෙන් දෘඩාංග, මෘදුකාංග සැපයීමට නොහැකි වීමෙන් එවන් බොහෝ ව්‍යාපෘති අසාර්ථක වී ඇත.  තවත් අතකින් ලෝකයේ තොරතුරු හා සන්නිවේද තාක්‍ෂණ අවශ්‍යතා සඳහා භාවිතා කරන සර්වර් පරිගණකවල ඉතා අඩු ධාරිතාවක් ප්‍රයෝජනයට ගන්නා බව පර්යේෂණවලින් සොයා ගෙන ඇති අතර බොහෝ විට පරිගණක සර්වර් ධාරිතාවෙන් භාවිතා කරනුයේ 20%කට අඩු ප්‍රමාණයක් බැව් හෙළි වී ඇත.

ශ්‍රී ලංකාවේ රාජ්‍ය ක්‍රියාදාම ප්‍රතිනිර්මාණය හා ඒවා තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්‍ෂණය මගින් සවිබල ගැන්වීමේ අරමුණින් ආරම්භ කරන ලද බොහෝ ව්‍යාපෘති ද මෙම ගැටළුවට මුහුණ දී ඇත.

ඒ අතර රාජ්‍ය ආයතන ඔවුන් විසින්ම ක්‍රියාත්මක කරන ව්‍යාපෘති සඳහා ද අවශ්‍ය සුදුසුම තොරතුරු  හා සන්නිවේදන තාක්‍ෂණ යටිතල පහසුකම් (විශේෂයෙන්ම සර්වර් පරිගණක) සපයා ගැනීමේ ගැටළුවට මුහුණ දී ඇත.  විශේෂයෙන්ම ප්‍රසම්පාදන කටයුතු හරහා සර්වර් පරිගණක මිළ දී ගැනීමට ගත වන කාලය හා එම සර්වර් පරිගණකවල උචිතභාවය පිළිබඳ කරුණු ද මෙම ගැටළුව උග්‍ර කොට ඇත.

මෙම පසුබිම යටතේ, තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්‍ෂණ යටිතල පහසුකම් ලබා ගැනීමට අමතරව තොරතුරු ආරක්‍ෂාව සහතික කිරීම, විශ්වාසනීයත්වය හා නිසි නඩත්තු කටයුතු ගැනද රාජ්‍ය ආයතන විසින් අවධානය යොමු කළ යුතු වේ.

මෙම අවශ්‍යතාවයන්ට විසඳුම් ලබා දීම සඳහා වළාකුල් හෙවත් මේඝ පරිගණක පද්ධති සංකල්පය ඉතා ශක්තිමත්ව ඉදිරිපත් ව ඇති අතර ලෝකයේ බොහෝ ව්‍යාපාර හා රාජ්‍ය ආයතන දැන් “මේඝ පරිගණක පද්ධති” භාවිතා කරති.

මෙහි මූලික අදහස නම් යම්කිසි තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්‍ෂණ සේවා සපයන්නකු ලෝකයේ කිසියම් ප්‍රදේශයක ඇති ඔහුගේ තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්‍ෂණ යටිතල පහසුකම් අන්තර්ජාලය හරහා ලබා දීමත් සේවය ලබා ගන්නා තැනැත්තා විසින් එම සේවය ලබා දෙන පරිගණක යටිතල පහසුකම් කුමන රටක පිහිටුවා තිබේදැයි නොදැනම අන්තර්ජාලය හරහා එම පහසුකම් හා සේවා භාවිතා කිරීමයි.  වළාකුළ අන්තර්ජාලය හැඳින්වීමට භාවිතා කරන සරල සංකේතය වන හෙයින් අන්තර්ජාලය හරහා සපයන මෙම සේවා “වළාකුළු හෙවත් මේඝ පරිගණකකරණය” (Cloud Computing) ලෙස හැඳින්වේ.  Gmail මේ සඳහා ඉතා සුදුසු උදාහරණයක් වන අතර අපගේ ඉ-මේල් හෝ ගූගල් ලේඛණ මොන රටක පවතින සර්වර් යන්ත්‍රවල පවතීදැයි නොදැනම අපි ඒවා ඉතා මැනවින් භාවිතා කරමු.

ලංකා රාජ්‍ය මේඝය

ලංකා ද්වාරය පිහිටුවීමේ දී එහි දෘඩාංග අවශ්‍යතාව වූයේ ලංකා ද්වාරය, ජාතික වෙබ් බිහිදොර, ජාතික ජංගම බිහිදොර, ඉ-සේවා හා රාජ්‍ය ප්‍රතිනිර්මාණය ව්‍යාපෘති ස්ථාපිත කිරීම.  මෙහි අවශ්‍යතා වැඩි වීමේදී රාජ්‍ය ආයතන සඳහා ද සර්වර් පරිගණක ලබා දීමේ අවශ්‍යතාවය ඇති වූයෙන් වළාකුළ් පරිගණකකරණය ගැන අවධානය යොමු කොට ලංකා රාජ්‍ය මේඝය සැලසුම් කරන ලදී.

වළාකුළ් පරිගණකකරණයෙදී, පොදු වළාකුළු, පුද්ගලික වළාකුළු, දෙමුහුන් වළාකුළු හා ප්‍රජා වළාකුළු ලෙස වළාකුළ් පරිගණකකරණ ක්‍රම 4ක් ඇති අතර රාජ්‍ය ප්‍රජාවට භාවිතා කළ හැකි වන සේ ලංකා රාජ්‍ය මේඝය සැලසුම් කරන ලද හෙයින් එය ප්‍රජා වළාකුළු ගණයට වැටේ.

ලංකා ද්වාරය පිහිටුවීමේ දී එහි දෘඩාංග අවශ්‍යතාව වූයේ ලංකා ද්වාරය, ජාතික වෙබ් බිහිදොර, ජාතික ජංගම බිහිදොර, ඉ-සේවා හා රාජ්‍ය ප්‍රතිනිර්මාණය ව්‍යාපෘති ස්ථාපිත කිරීම.  මෙහි අවශ්‍යතා වැඩි වීමේදී රාජ්‍ය ආයතන සඳහා ද සර්වර් පරිගණක ලබා දීමේ අවශ්‍යතාවය ඇති වූයෙන් වළාකුළ් පරිගණකකරණය ගැන අවධානය යොමු කොට ලංකා රාජ්‍ය මේඝය සැලසුම් කරන ලදී.

වළාකුළ් පරිගණකකරණයෙදී, පොදු වළාකුළු, පුද්ගලික වළාකුළු, දෙමුහුන් වළාකුළු හා ප්‍රජා වළාකුළු ලෙස වළාකුළ් පරිගණකකරණ ක්‍රම 4ක් ඇති අතර රාජ්‍ය ප්‍රජාවට භාවිතා කළ හැකි වන සේ ලංකා රාජ්‍ය මේඝය සැලසුම් කරන ලද හෙයින් එය ප්‍රජා වළාකුළු ගණයට වැටේ.

ලංකා රාජ්‍ය මේඝයේ ලක්‍ෂණ

වළාකුළ් පරිගණකකරණයේ සැපයෙන සේවා ප්‍රධාන කාණ්ඩ 3කට ගැනේ.

  • උපරිව්‍යුහය සේවාවක් ලෙස (Infrastructure-as-a-service; I-a-a-S) මෙහිදී සර්වර් පරිගණකය හා අන්තර්ජාල සබඳතාවය පමණක් ‍ලැබේ.
  • මෘදුකාංග වේදිකාව සේවාවක් ලෙස (Platform-as-a-Service; P-a-a-S) මෙහිදී සර්වර් පරිගණකය සහ අවශ්‍ය මූලික මට්ටමේ මෘදුකාංග (සර්වර් පරිගණක ක්‍රියාත්මක පද්ධතිය (server OS), දත්ත පාද ඉ-මේල් සර්වර් මෘදුකාංග ආදිය)
  • මෘදුකාංග සේවාවක් ලෙස (Software-as-a-Service; S-a-a-S) මෙහිදී සර්වර් පරිගණකය, එයට අවශ්‍ය ක්‍රියාත්මක පද්ධතිය, ඒ මත ක්‍රියා කරන දත්ත පාදය මෙන්ම නොයෙකුත් ආයතනික කෘත්‍යාත්මක කටයුතු සඳහා අවශ්‍ය මෘදුකාංගද ලබා දේ.  මේ යටතේ ඉ-මේල්, මානව සම්පත් කළමණාකරණ පද්ධති, ලේඛණ කළමණාකරණ පද්ධති ආදී මෘදුකාංග ලබා ගත හැක.

ඔබ ආයතනයට ඉ-මේල් පහසුකම gov.lk වසම් නාමයෙන්ම අවශ්‍ය නම් Google වැනි වළාකුළු පරිගණකකරණ සේවා සපයන්නකුගෙන් ඉ-මේල් පහසුකම් S-a-a-S ලෙස ලබා ගත හැක.  අවශ්‍ය වන්නේ ඉ-මේල් ගිණුම් කීයක් අවශ්‍ය ද, ඒ ඉ-මේල් පෙට්ටිවල ප්‍රමාණය කොපමණ ලොකු විය යුතු දැයි කීම පමණි.  එවිට එම සේවා සපයන්නා වාර්ෂික හෝ මාසික සේවය සඳහා මූලික බිලක් ලබා දෙනු ඇත.  එම බිල ගෙවූ පසු ඔබට අවශ්‍ය ඉ-මේල් ගිණුම් තනා ගත හැක.  මාසය අවසානයේ දී ඔබ එය භාවිතා කළ පමණට පමණක් (විදුලි බිල ලෙස) බිලක් ඉ-මේල් මගින්ම ලැබෙනු ඇත.  එම බිල් ගෙවමින් කැමති කාලයක් එම සේවාව භාවිතා කළ හැක.  ලබන මස සිට එම සේවාව අවශ්‍ය නොවේ නම් ඒ බව දන්වා ඔබට සේවය අත් සිටුවිය හැක.

කෘත්‍යාත්මක මෘදුකාංග (ඉ-මානව සම්පත් කළමණාකරණ, ඉ-මේල්) මෘදුකාංග වේදිකාව (Server OS, mySQL, Joomla)
දෘඩාංග සහ ජාල යටිතල පහසුකම්



Figure-1: LGC service delivery models



ලංකා රාජ්‍ය මේඝයේ දළ සටහන

  • ලංකා රාජ්‍ය මේඝය පිහිටුවීමේ දී පහත දැක්වෙන විශේෂිත නිර්මාණ අවශ්‍යතා සපුරා ඇත.
  • තල සර්වර් පරිගණක (blade server) මත පදනම් සර්වර් පරිගණක මෙහිදී සේවා බිඳ වැටීම් වැළැක්වීම සඳහා (redundancy) සෑම විටම සියලුම උපකරණ ද්විත්ව ලෙස පිහිටුවා ඇත.
  • Storage Area Network (SAN) ලෙස හැඳින්වෙන මතක සහ තොරතුරු ගබඩා කරන යටිතල ව්‍යුහය.
  • කිසිදු ලෙස සර්වර් පරිගණක හා ජාල පහසුකම් බිඳ නොවැටීම සහතික කරන අතථ්‍යකරණ විසඳුම් (Virtualization Solution).
  • අතථ්‍යකරණ හැකියාව ඇති ගිනි පවුරු (firewalls). ඒවායේ පහත දැක්වෙන විශේෂ ලක්‍ෂණ අඩංගු වේ.
    • සෑම ආයතනයකටම ඔවුන්ටම පරිපාලනය කළ හැකි අතථ්‍ය ගිනි පවුරක් බැගින් ලබා දීම
    • සියලුම අතථ්‍ය ගිනි පවුරු හරහා ක්‍රියාත්මක කළ හැකි පොදු ප්‍රතිපත්තීන් බලාත්මක කිරීම


ලංකා රාජ්‍ය මේඝයේ වර්තමාන තත්වය

මෙහි වර්තමාන ධාරිතාව ටෙරා බයිට් 12කි.  2013 වසර අවසානයේ දී මෙය ටෙරා බයිට් 30ක් පමණ වනු ඇත.
දැනට ව්‍යපෘති 40ක් සඳහා අතථ්‍ය සර්වර් පරිගණක 200කට අධික සංඛ්‍යාවක් මෙමගින් ලබා දී ඇත.

රාජ්‍ය ආයතනවලට මෙයින් ලැබෙන ප්‍රයෝජන

  • සර්වර් පරිගණක, මෘදුකාංග විසඳුම් ලබා ගැනීමට ප්‍රාග්ධන වියදමක් අවශ්‍ය නොවීම.  මේ නිසා ව්‍යාපෘතීන් සම්පූර්ණ දෘඩාංග වියදම අඩු කළ ගත හැක.
  • ක්‍රියාත්මක කිරීම ඉතා පහසුය.
  • සේවා මට්ටම් සඳහා එකඟව කොන්ත්‍රාත් අත්සන් කිරීම.
  • දෘඩාංග හෝ මෘදුකාංග නඩත්තුවක් අවශ්‍ය නොවීම.
  • ඕනෑම තැනක සිට මෘදුකාංග තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්‍ෂණ සේවා භාවිතා කිරීමේ හැකියාව.
  • ශ්‍රී ලංකා පරිගණක හදිසි සූදානම් සංසඳය මගින් විගණනයට යටත්ව සපයන ලද තොරතුරු ආරක්‍ෂණය.


ඉහත වාසි සලකා බලා රාජ්‍ය ආයතනවලට ලංකා රාජ්‍ය මේඝය භාවිතා කිරීමට උනන්දු කරනු ලැබේ.  දැනට අතථ්‍ය පරිගණක සර්වර් පමණක් ලබා දෙන අතර නුදුරු කාලයේ දී ම “පරිගණක හා මෘදුකාංග වේදිකාව” (P-a-a-S) හා සම්පූර්ණ මෘදුකාංග පහසුකම් (S-a-a-S) නුදුරු අනාගතයේදී ම ලබා දෙනු ඇත.  ඒ සඳහා අවශ්‍ය මිළ කිරීමේ ක්‍රමවේදයක් සඳහා අධ්‍යයනයක් දැනට පවත්වනු ලැබේ.

ඒ අනුව රාජ්‍ය මේඝය සපයන වළාකුළ පරිගණක පහසුකම් ඒ සඳහා වැය වන වියදම පමණක් අය කරමින් ලබා දීමෙන් එහි තිරසර බව තහවුරු කරනු ඇත.



අවසන් යාවත්කාලීන කිරීම 2013 ජූනි 24 වෙනි සදුදා, 07:54
 

 
Submit to FacebookSubmit to Google BookmarksSubmit to TwitterSubmit to LinkedIn